Inhoudstafel
Je hebt een kip gekocht bij de SmaakBoerderij, en daar sta je dan… Zo een volledige kip heb je nog niet vaak gezien, laat staan klaargemaakt. Hoe begin je daaraan? Met behulp van deze tips en ideeën die het klaarmaken van je volledige kip super easy en fun maakt natuurlijk!
Ik kies hier bewust voor eenvoudige bereidingen die weinig voorbereiding vragen, om het haalbaar te houden binnen het drukke leven van alledag. Heb je de smaak te pakken en wil je graag eens iets specialer uitproberen? Kijk dan eens onder de creatieve recepten op de website.
Wat vind je allemaal in dit documentje? Vooreerst wat uitleg over het versnijden van je kip en een aantal basistips voor een goed resultaat. En daarnaast 3 eenvoudige manieren om een volledige kip te bereiden die weinig voorbereiding vragen en waar de oven of de kookpot vervolgens al het werk doet… We kijken naar bereiden van kip met kruiden aan de buitenkant, door ze te vullen met smaakmakers en door ze te bereiden Tajine-stijl, dus als een stoofpotje.
Veel leesplezier en geniet straks met wie je dierbaar is van een heerlijk resultaat!
SmaakBoertje Tine
Volledig of in stukjes
Je kip bij de SmaakBoerderij is een ‘volledige’ kip. Uiteraard gepluimd en gekuist dus klaar om te bereiden. Maar dus wel een volledige kip en niet enkel een kipfilet of kippenbout.
Het eerste dat je moet beslissen, is of je de kip op zijn geheel klaarmaakt, of dat je die toch liever in stukken snijdt voor je ze bereid. Een versneden kip gaart sneller en is makkelijker te gebruiken (hij past bijvoorbeeld makkelijker in een pot of pan). Maar het is natuurlijk iets meer werk om een rauwe kip te versnijden omdat de botten en het vlees nog harder zijn.
Het versnijden van een kip is op zich niet moeilijk, al vraagt het wel een scherp stevig mes. Hier vind je een helder filmpje dat stap voor stap toont hoe je een kip versnijdt
Ik versnij de kip meestal maar in 4 stukken: de bouten eraf en dan ruggengraat eruit en de rest van het karkas gewoon in 2 vlak naast het borstbeen. Ik laat er dus de vleugels aan en snij de borstfilets ook niet nog eens van het karkas.
Als je wil kan je wel nog verder versnijden door ook de vleugels los te maken, de bout in 2 te delen (een boven- en onderbout) en de filet volledig van het karkas te snijden. Dat zie je in het tweede filmpje. Maar dit moet dus niet, het is maar wat jij makkelijk vindt.
Basistips
- Denk aan hygiëne: was je handen en gebruik snijplank en mes enkel voor rauw vlees
- Voor je een kip klaarmaakt, laat ze eerst minstens een half uur op kamertemperatuur komen. Als je een kip ijskoud meteen in een hete oven dropt, krijg je taai vlees.
- Ook nadat je een kip hebt bereid (bijvoorbeeld als je ze uit de oven haalt) mag je ze eerst enkele minuten laten rusten zodat het vlees malser wordt.
- Merk je dat het vel van je kip al vrij donker kleurt, maar heeft het vlees meer gaartijd nodig? Leg er dan een vel zilverfolie over in de oven.
- Wil je een super krokant vel bij je kip? Dan bak je ze best op een rooster boven een braadslee, zodat de kip dus met haar rug op het rooster ligt en niet op de plateau met sappen. En daarnaast heb je… suiker nodig! Jazeker, in de kruidenmengelingen die gebruikt worden in bijvoorbeeld kippenkramen zit suiker om de smaak te versterken en om te zorgen voor een krokant vel… Aan jou de keuze of je dit wilt gebruiken of je kan leven met een iets zachter vel 😉
Bereiden kip met smaak aan de buitenkant
De snelste en eenvoudigste manier om een volledige kip klaar te maken, is door ze gewoon te kruiden en vervolgens te garen in de oven.
Je hebt hiervoor ruwweg 2 manieren:
Kruiden en specerijen
Sowieso gebruik je peper en zout, je kan combineren met Zuiderse smaken zoals tijm, rozemarijn, salie en oregano – heerlijk samen met wat citroen. Of je kiest voor oosterse specerijen zoals gember, kerrie, paprika, kurkuma en dergelijke. Kruid zowel de buitenkant als de binnenholte van je kip en aarzel niet om goed door te kruiden, veel smaak wordt door het vel opgeslorpt. Je wrijft de kip best ook in met een beetje veststof of olie, zodat ze niet te droog wordt tijdens het bakken.
Geen held in de keuken met kruiden? Hou het simpel en gebruik een gekochte mengeling kipkruiden. Let hier wel op de hoeveelheid zout en mogelijk zelfs suiker die is toegevoegd, dus kijk naar een wat meer kwalitatieve mengeling.
Marineren
Je vindt online makkelijk recepten voor marinades geschikt voor gevogelte. Gebruik bijvooreeld eens yoghurt als basis voor je marinade. Breng op smaak met zaken zoals citroensap, look, kruiden (+ peper en zout) en voeg een scheut olie toe. Wrijf de kip helemaal in en laat 1 tot 2 uur marineren.
Let erop dat er in de marinade geen suiker (of siroop of honing) gebruikt wordt, gezien een volledige kip vrij lang moet bakken. Een marinade met suiker is meer geschikt voor kleinere stukken kip (zoals kipvleugels). Wil je toch een marinade met suiker gebruiken, versnij de kip dan zeker eerst in 4, zodat de gaartijd korter wordt en het vel niet aanbakt.
Na het kruiden heb je enkel nog je kip in de oven te mikken en aan het einde van de gaartijd hem op tafel te zetten. Easy peasy dus. Hier vind je de basisinstructies voor de perfecte gebraden kip.
Bereiden kip gevuld met smaakmakers
Je kan de kip naast het kruiden ook vullen met allerlei heerlijks en zo extra smaak geven. De ingrediënten die je hier in de volledige kip steekt, zijn bedoeld als smaakmaker en niet zozeer om op te eten nadien. Als je echt een gevulde kip (bijvoorbeeld met gehaktvulling) wil maken, moet de kip eerst volledig van het karkas afgehaald worden, zoals ze doen voor een gevulde kalkoen. Niet echt een aanrader voor beginners of voor als je weinig tijd hebt dus…
Maar terug naar het vullen van de kip met smaakmakers: bedoeling is dat je smaakmakers in de buikholte van de kip steekt. Die zaken geven smaak en aroma af tijdens het garen en geven zo extra smaak aan het vlees.
Volgens de regels van de kunst maak je de uitgang van de kip vervolgens dicht met lange houten saté prikkers of bind je ze toe met keukentouw, zodat de vulling op z’n plek blijft. Maar eerlijk, daar hou ik me niet mee bezig. Tijdens het omdraaien van de kip valt er misschien wat vulling uit de buikholte, maar goed, daar zal het nu ook niet op aankomen zeker… Doe dus vooral zelf wat jij wil daarmee!
Welke smaakmakers kan je zoals gebruiken?
- Ui, look, gember – grof gehakt
- Groene kruiden: salie blaadjes, tijm takjes, rozemarijn… Je hoeft niks fijn te hakken, je steekt ze er gewoon zo in, je eet de smaakmakers tenslotte toch niet op.
- Schijfjes citroen (bio, zodat de schil onbehandeld is) of partje gekonfijte citroen (heerlijk maar wel zout, dus niet mee overdrijven)
- Citroengras
- Chili pepertje of chili vlokken
- Groenten zoals prei, wortel
Bereiden kip ‘Tajine-stijl’
Ken jij een Tajine? Dit was oorspronkelijk een aardewerken pot met een kegelvormig deksel uit de keuken van de Berbers in Marokko. Die pot werd gevuld met ingrediënten en dan begraven in het houtvuur waar de ingrediënten langzaam gaarden en de smaken tot één geheel smolten.
Zonder afbreuk te willen doen aan de complexiteit van deze traditie, kan je het eigenlijk vergelijken met een ‘stoofpot’. Je kan voor deze bereiding een ‘echte’ Tajine gebruiken (hoewel de meeste tegenwoordig niet meer uit aardewerk gemaakt zijn, gezien wij niet op open vuur koken), maar dat is zeker niet noodzakelijk. Elke grote pan (liefst anti-aanbak of met dikke bodem) met hoge rand en een goed sluitend deksel kan dienen. Zo gaat de stoom rond en garen de ingrediënten. Hoewel het niet helemaal hetzelfde effect is als een echte Tajine, is het een heel makkelijke manier om kip (of ander vlees zoals konijn en lam) en groenten te bereiden tot echte smaakbommetjes!
Ik som even de basis op voor kip-Tajine-stijl’:
- Kip: voor dit gerecht versnij ik de kip in 4, gezien ik geen pot heb hoog genoeg om een hele kip in gaar te stoven (en dit ook erg lang zou duren). Ik verwijs je dus even terug naar de instructies op de website over hoe je dat doet.
- Ui/look: de basissmaakmakers natuurlijk, fijn gesneden
- Harde groenten: vaak gebruik ik prei en wortelen. Daarnaast ook selder als k die heb. Maar je kan hierin gerust verder variëren: spruitjes, pompoen of raapjes in de winter, courgette in de zomer, kan allemaal! Aardappelen mogen er ook bij trouwens, dan hoeft er geen couscous of dergelijke meer bij. De groenten snij je niet TE klein. Het geheel staat toch een half uur te pruttelen en je wil geen moes.
- Bouillon: een goede kippenbouillon liefst (zie op de website onder de basistips hoe je die eenvoudig zelf kan maken). Maar heb je dit niet, kan ook warm water en een blokje… Keep life simpel!
- Fruit: jazeker, in een traditionele Tajine wordt er vaak (gedroogd) fruit toegevoegd. Denk aan abrikozen, pruimen, rozijntjes… Snij het in stukjes en haal de eventuele pit eruit.
- Smaakmakers: Olijven, verse citroen (bio zodat de schil niet behandeld is – in schijfjes), opgelegde citroen (niet te veel en klein gesneden), gember (raspen of poeder), chilivlokken…
- Basiskruiden: vergeet niet zout en peper toe te voegen. Wel let op met je andere zaken: heb je al olijven en/of opgelegde citroen, dan zit daar al zout in. Gebruik je al andere pittige ingrediënten zoals chili en gember, dan niet te veel peper.
- Specerijen: gezien deze bereiding afstemt uit de Marokkaanse keuken, wordt er vaak met typische smaken uit Noord-Afrika en het Midden-Oosten gewerkt. Denk aan zaken zoals: kaneel, komijn, kurkuma, koriander, paprika, ras el hanout.
- Groene kruiden gebruiken kan ook, hoewel dit minder ‘typisch’ is voor een Tajine. Denk aan Zuiderse kruiden zoals tijm, oregano, rozemarijn. Maar je kan ook op het einde wat peterselie of koriander erover strooien. Gewoon wat jij lekker vindt!
- Nootjes/pitten: soms worden deze ter afwerking erover gestrooid op het einde. Denk aan geroosterde pijnboom- of zonnebloempitjes of geroosterde cashew kan ook.
Aan de slag
Eigenlijk is de kip Tajine-stijl bereiden heel eenvoudig:
- Je kiest 1 tot meerdere ingrediënten uit de categorieën hierboven en kuist/snijdt ze. Gebruik een Tajine of kies een pan geschikt voor stoven en met een deksel dat goed past, zodat de stoom niet te veel ontsnapt.
- Je begint met je kip te kruiden met peper en zout en aan te bakken in je stoofpan met wat vetstof tot het vel een kleurtje krijgt. Dan haal je de kip er terug uit en hou je ze even opzij.
- Vervolgens gaan we alles mooi opbouwen: je stooft de ui aan in dezelfde pot als de kip, gevolgd door je look. Voeg ook je groenten toe en laat ze een paar minuten meebakken. Voeg vervolgens ook je smaakmakers toe en leg je kip terug in de pan, bovenop de groenten. Tenslotte kruid je alles met je specerijen en peper/zout en giet je de (warme) bouillon erbij. En dan gaat je deksel op de pan en is je werk ongeveer klaar!
- Eventueel vers fruit voeg je maar de laatste 5 minuten toe, gedroogd fruit mag er vroeger bij, samen met de bouillon, zodat dit vocht kan opnemen. Eventuele groene kruiden voeg je tegen het einde toe net zoals je zaden/pitjes.
- Laat het geheel 30 tot 35 minuten sudderen op een matig tot zacht vuur.
- Meestal wordt er couscous bij deze bereiding gegeten, maar je kan ook aardappelen in de tajine steken of combineren met bijvoorbeeld rijst of brood. Je couscous of rijst maak je apart klaar tijdens dat de tajine opstaat.
- Check na een goed half uur of de kip gaar is door erin te prikken met een vork. Het ‘vocht’ dat eruit loopt mag niet meer troebel of rozig zijn, want dan heeft de kip nog wat meer tijd nodig.
- Is de kip gaar en is er nog vrij veel ‘vocht’ in je tajine, laat ze dan nog 5 tot 10 minuten pruttelen op hoog vuur zonder deksel zodat het vocht kan uitdampen. Check wel dat er niks aanbakt.
Zijn er bepaalde ingrediënten op het lijstje die je echt niet lekker vindt of die je niet in huis hebt? Geen enkel probleem! De Tajine is vooral een manier van bereiden, niet 1 vast recept. Standaard wordt er wel 1 of meerdere ingrediënten uit elke categorie hierboven gebruikt, maar niemand zegt dat dit moet. Vind jij (gedroogd) fruit in een warme maaltijd maar niks? Laat het weg… Wil je er geen citroen in of ben je net gek op olijven (zoals ik een beetje), dan pas je het gewoon aan…
En dan nu DE kern-vraag: hoeveel van wat heb je nodig?
Wel, eigenlijk een beetje wat je wil… Om je houvast te geven, geef ik hier wel wat richtlijnen mee voor de bereiding van 1 volledige kip. Gebruik:
- 1 ui
- 2 teentjes look
- 2 tot 4 stevige wortels
- 1 of 2 flinke prei stengels (of genoeg harde groenten voor 3 tot 4 personen)
- 200ml bouillon
- 2 stuks vers fruit of een klein handje gedroogd fruit
- smaakmakers naar smaak. Van alle specerijen samen mag je toch een eetlepel hebben in totaal, dus het mag wel meer zijn dan een ‘snufje’.
Hou bij het kiezen van de ingrediënten vooral voor ogen: de verschillende smaken komen samen tot één geheel, mix dus niet te veel ‘opvallende’ smaken door elkaar. En begin met smaken en ingrediënten die je lekker vindt en ook in andere gerechten combineert, dan kan je niet fout gaan!
Ter inspiratie vind je hier nog een voorbeeld van een eenvoudig recept voor Tajine
Opgelet, hier zijn nog geen groentjes bij, die kan je zelf toevoegen in de tajine, of apart bereiden.